1)Kokborok ni laibuma no twiwi kok thaisa thainwi nini je simatwi swidi?(B.A1st "major paper:-1)
Phirokmung:-kokborok ni laibumano rwgwi naiwi chwng kwlai sakhino sauimanu,chini kokborok swijakmani puila bisi 1897-98 hinwi,abo Daulat Ahammed bai swijako.phiyaba tei babaisa bwkhak naiwi naikhai chwng saimanu,Bubagra Dharma manikya ni jora o Tripura ni Rajmala "Rajratankar"Swijak o hinwi(1458)abo koloma swithai bai saijakgo hinwi elem kwrwng rok sao,o"Rajratanakar"no control durlobendra Debbarma ni khukbai sajak hinwibo saui manu.Teibo sathai kwlaio Daulat Ahammed ni sikang bo chini kokborok ni kokthai rokno twiwi thumbwi swija kha bijap ni sakmang rijakkha.Abo sir A phayere bai thumjak 1841 bisio (An Account of Arakan journal of the Asiatic society of Bengal.Vol.x,1841 A.D,pt.711 vocabulary)omanthok o.
Tabuk tei khaksa bwkhak mokol kwrwi naikhol chwng saimano,koksoisilam kwrwngrok kokborok kok no boroni phaikha abono twiwi kwbangma dale dal mungrem phunu klangkha.phiya oro koksoisilam kwrwng Tarapurwala ni kokno sathai kwlaio,bo sakha sino-Tibitan kokbosongni achaiphang wngkha chin-ni yang-tsikyang tei huwanghu twimani rukungo.Aroni simino a kokbosongni borokrok twima twisa lamsollaiwi jora kaisa Brahmaputra twimani gana gini bebak thaio phaiwi sokphai laikha.Tei aroni simino twrwk twrwk chini tripura hao sokphaiwi tonglaina chengkha,ha songcha laikha,bubagra rok hano naikol langkha,tei chini kokbo Radhamuhan Debbarma ni yakrombwi kokborok hinwi mung mankha.Tabuk kokborok wngkha chini Tripura hasteni borok dopha rokni mani kok,thwibai gwdaljak tei lukubai manijak haphang bai gosijak kok.
Laibuma no rwgwi naikhe saimano khorok 184 bubagra ha naikollangmani kokno.Tripura ni bubagra Dhormo manikya ha naikol langmani jorao swikwrwng sukreswor tei baneswor mungwi khoroknwi elem gwnang kaisa swimung swimani koksaimanu.A swimung wngkha Rajratankar abo Durlo bendra chontai ni khuktwi kochojak kokthairok.Tabuk ni swnal kwswngmao swijak tongo,obijap koloma swithai baino swijakgu hinwi,o bijap kokborok bai no puila swijak o hinwibo chwng khwnao.phiyaba aboni paithak kubui swrai swrai manjakya.Bubagra Dharma manikya ha naikol mani jora wngkha 1432-1462 A.D .Tei Rajratanakar swijakmani bo 1458 A.D hinwi rombwi naharjakha.Abo"kalhana"ni bijap kashmir ni bubagra no twiwi swijak"Rajatarangini"(12th Century)Swimung bai bisi pherlaiya hinwi salai o.phiya Bubagra Bir Chandra manikya ha naikolma jorao (1862-1896)bangla kokno Tripura hasteni hapang ni kok hinwi gosiui naharkha eba sakwlai kha hinwi saimanu .Tamoni hinmale a jorao Tripura ni bubagra rok bangla kokno chajakha tei wanjwi dophani kokno kuchitisana bagwi samung tongngkha.Bubagra Birchandra bai swijak bijap sri jhulan tei prem morichika abo kokwanjwi baino swijak.
Bubagra rokni mol paikha 1947 bisio,paithak bubagra Bir bikram manikya thwimani bai isiri kanchan prabha devi hani nokphang mawngkha.Tamoni hinkhe bubagra thwima yagulo bubagra ni achukthai O achukna bagwi bubagra ni sajwla umor soksukyakhu.isiri ha naikolmani kubuini dophani baksa borokrok mokol gwdaljakliya wngwi bising bising kok chaplaikha.Tripura hano sekna bagwi kwbangma kokchaya rokbo wansuklaikha, Bubagrajwk abono saimanwi 15th October 1949 bisio Tripura hano bharat ha kotorni thani yaphrkha .Abohaikhe Tripura bharat ha kotorbai kwrwngkha.Aboni bisi kwdwkma yagulo 1972 bisio 21th January talo Northeast re-Organation act (2972)no rwgwi phiyokjakmung Tripura hwnwi gosimung mankha.Haikhe saui mano Tripura hao bubagra ha naikolwi phaimani jorani simino chini kok kokborok kokni swithaini jwngal chengjakma.Kokbork swithai tamo wngnai tei tamo tongmani abono saimanna belai kutuk hinwi manu.
Comments
Post a Comment